Bú dồn là việc trẻ muốn bú nhiều lần trong vài giờ, thường vào chiều–tối. Điểm quan trọng là giữ mẹ đủ sức nhưng vẫn bảo đảm giấc ngủ an toàn: trẻ bú xong phải được đặt nằm ngửa trong nôi/cũi riêng, mặt phẳng chắc, không gối/chăn mềm. AAP khuyến cáo không để trẻ ngủ trên sofa, ghế bành, ghế tựa hoặc trong thiết bị ngồi.[aap]
Nếu mẹ tỉnh táo và có người hỗ trợ:
Mẹ nằm nghiêng, trẻ quay mặt vào mẹ.
Mũi trẻ ngang núm vú, đầu–cổ–thân thẳng.
Không chèn gối, chăn hoặc thú bông quanh mặt trẻ.
Giữ trẻ sát mẹ trong suốt cữ bú.
Sau khi bú, chuyển trẻ về nôi/cũi riêng, nằm ngửa.
Tư thế này chỉ là tư thế cho bú, không phải tư thế để mẹ và trẻ cùng ngủ.
Mẹ ngả người có hỗ trợ lưng.
Đặt trẻ áp bụng–ngực với mẹ, đầu quay sang bên để thở.
Dùng tay giữ trẻ và quan sát liên tục.
Khi trẻ bú xong, đặt trẻ vào không gian ngủ riêng.
Cho bú rồi ngủ quên trên sofa, ghế bành hoặc ghế tựa.
Để trẻ ngủ sấp hoặc nằm nghiêng.
Để trẻ ngủ trên gối, chăn dày, nệm mềm hoặc giữa hai người lớn.
Cho trẻ ngủ trên ngực mẹ khi mẹ có thể ngủ quên.
Cho bú khi mẹ đã uống rượu, dùng thuốc an thần hoặc quá buồn ngủ.
Nếu mẹ thấy mình sắp ngủ, nên đặt trẻ vào nôi/cũi ngay cả khi trẻ còn hơi thức. Nếu lỡ ngủ quên khi đang cho bú trên giường, khi tỉnh dậy cần chuyển trẻ về nôi/cũi riêng, dọn khỏi vùng trẻ nằm các gối và chăn lỏng.[aap][abm.memberclicks]
Ọc một ít sữa sau bú có thể là bình thường. Khi trẻ ho hoặc nấc trong lúc bú, nên nhờ nhân viên hỗ trợ bú mẹ đánh giá tư thế và khớp ngậm.[rightdecisions.scot.nhs][kingstonandrichmond.nhs]
Không tự kê cao đầu nôi, dùng gối chống trào hoặc cho trẻ nằm sấp; các biện pháp này làm tăng nguy cơ ngạt và không thay thế đánh giá y khoa. Trẻ vẫn phải ngủ phẳng và nằm ngửa.[kingstonandrichmond.nhs][royaldevon.nhs]
Người thân nên hỗ trợ để mẹ không phải vừa cho bú vừa gánh toàn bộ việc chăm sóc:
Chuẩn bị nước, bữa ăn nhẹ và gối tựa.
Thay tã trước hoặc sau cữ bú.
Vỗ ợ hơi khi trẻ cần.
Đặt trẻ vào nôi/cũi sau bú.
Trông trẻ giữa các cữ để mẹ tắm hoặc ngủ.
Giảm tiếng ồn, ánh sáng và khách thăm vào buổi tối.
Ghi lại tã ướt, cữ bú và dấu hiệu bất thường.
Không ép trẻ bú thêm và không tự ý cho sữa/nước.
Không trách mẹ “ít sữa” chỉ vì trẻ bú dồn.
Nếu mẹ quá mệt hoặc có nguy cơ ngủ quên, người thân nên nhận trẻ sau cữ bú và bảo đảm trẻ được đặt trong không gian ngủ riêng, an toàn.
Bú dồn vẫn có thể bình thường nếu trẻ:
Có tiếng mút–nuốt trong cữ bú.
Tự nhả vú hoặc thư giãn sau một số cữ.
Có khoảng ngủ hoặc yên giữa các đợt bú.
Sau ngày thứ 5 có khoảng 6 tã ướt nặng trở lên mỗi ngày.
Nước tiểu không sẫm màu kéo dài.
Tỉnh táo khi thức.
Tăng cân theo xu hướng phù hợp.
Cần kiểm tra sớm nếu trẻ bú gần như liên tục nhưng không nghe tiếng nuốt, ít tã ướt, lừ đừ, khó đánh thức, vàng da tăng, sụt cân hoặc không tăng cân. Khi đó không nên chỉ cho bú thêm; cần đánh giá chuyển sữa, khớp ngậm và tình trạng trẻ.
Sau khi trẻ tự nhả vú:
Giữ trẻ thẳng và áp sát mẹ vài phút nếu trẻ hay ọc sữa.
Vỗ ợ hơi nhẹ khi trẻ có vẻ nuốt nhiều khí; không bắt buộc phải vỗ nếu trẻ thoải mái.
Giảm ánh sáng, tiếng nói và kích thích.
Quấn khăn đúng cách nếu trẻ chưa có dấu hiệu lẫy; không quấn chặt hông và ngừng quấn khi trẻ bắt đầu lẫy.
Đặt trẻ nằm ngửa trong nôi/cũi riêng, mặt phẳng chắc.
Có thể dùng tiếng ồn trắng ở mức nhỏ, đặt xa đầu trẻ; không dùng âm lượng lớn.
Không cố ép trẻ bú thêm để trẻ ngủ lâu hơn.
Không rung lắc trẻ; nếu mẹ quá căng thẳng, đặt trẻ an toàn trong nôi rồi rời đi vài phút để bình tĩnh.
Trẻ sơ sinh có thể chỉ ngủ từng đoạn ngắn sau bú dồn. Mục tiêu không phải làm trẻ ngủ xuyên đêm mà là giúp trẻ an toàn, đủ sữa và dễ chuyển sang trạng thái nghỉ.
Đưa trẻ đi khám ngay nếu có:
Khó thở, tím tái hoặc ngừng thở.
Nôn xanh, nôn có máu hoặc nôn vọt lặp lại.
Bỏ bú, lừ đừ hoặc khó đánh thức.
Dấu hiệu mất nước.
Sốt ở trẻ sơ sinh.
Ho/sặc nhiều trong hầu hết các cữ.
Không tăng cân hoặc tiếp tục sụt cân.
Nguyên tắc nhớ nhanh: cho bú theo nhu cầu, xử lý trào ngược bằng tư thế khi trẻ còn thức, nhưng giấc ngủ luôn bắt đầu bằng tư thế nằm ngửa trong nôi/cũi riêng.
