Đường mạch 6 carbon C1-C6
C1 gắn nhóm chức Aldehyde [-CHO] tạo tính khử đặc trưng
C2-C6 gắn 5 nhóm Hydroxyl [-OH] gồm
4 nhóm alcol bậc II tại C2-C5
1 nhóm alcol bậc I tại C6
(bậc alcol = bậc của C no liên kết trực tiếp với gốc OH)
(bậc carbon = số C liên kết no xung quanh)
Tính chất hoá học:
Nhóm Aldehyde: polyol (tạo phức xanh lam với Cu(OH)_2, tạo ester)
Nhóm Hydroxyl: aldehyde (bị oxy hóa thành acid gluconic, bị khử thành sorbitol).
Công thức chiếu Fischer:
D-glucose có OH nằm bên phải C5. dạng duy nhất được các enzyme chuyển hóa của người sử dụng hiệu quả)
L-glucose có OH nằm bên trái C5, không thể phosphoryl hóa bởi enzyme hexokinase trong quá trình đường phân.
Công thức không gian:
alpha-glucose: nhóm OH của C1 nằm hướng xuống dưới mặt phẳng (cis so với C6). Cấu thành:
Tinh bột (amylose, amylopectin)
Glycogen
beta-glucose: nhóm OH của C1 nằm hướng lên trên mặt phẳng (trans so với C6). Là thành phần của
Cellulose: vách tế bào thực vật, chất xơ không tan
Chitin: nấm, côn trùng
Hiện tượng biến quay (Mutarotation) & Enzyme Mutarotase: Trong dung dịch, hai dạng alpha và beta liên tục chuyển hóa qua lại thông qua dạng mạch hở trung gian cho đến khi đạt trạng thái cân bằng 36% alpha và 64% beta.
Tổng hợp glycogen: Glycogenesis
Phân giải glycogen: Glycogenolysis
Đường phân: Glycolysis
Tân tạo glucose: Gluconeogenesis
