Trong quá trình đồng hành cùng con lớn khôn, việc rèn luyện những thói quen tốt từ giai đoạn ăn dặm đầu đời đóng vai trò quyết định đến hành vi ăn uống và sức khỏe của trẻ khi trưởng thành. Dưới đây là những sai lầm kinh điển mà cha mẹ cần đặc biệt tránh để không làm ảnh hưởng tiêu cực đến tiến trình phát triển tự nhiên của bé:
Ép ăn quá mức: Việc cố gắng ép trẻ ăn hết khẩu phần ăn dù trẻ đã no (bằng hành động hoặc lời nói) sẽ gây ra tâm lý sợ hãi, căng thẳng cực độ mỗi khi đến bữa ăn. Điều này làm trẻ mất đi khả năng tự điều chỉnh cảm giác đói - no tự nhiên theo nhu cầu cơ thể.
Ép ăn khi trẻ ho hoặc nôn: Việc tiếp tục ép trẻ ăn khi con đang ho, nôn trớ vô cùng nguy hiểm, trực tiếp làm tăng nguy cơ trẻ bị hóc, sặc đường thở.
Dùng thức ăn để thưởng hoặc phạt: Sử dụng kẹo bánh để khen thưởng hoặc phạt trẻ bằng cách nhịn ăn sẽ hình thành thói quen ăn uống theo cảm xúc.
Bật tivi, điện thoại hoặc đi ăn rong: Thói quen này làm trẻ mất tập trung vào bữa ăn, không cảm nhận được hương vị thực phẩm, dẫn đến ăn uống thụ động hoặc vô thức. Sự xao lãng này còn ức chế tiết dịch vị và các men tiêu hóa, dẫn đến biếng ăn và tạo thói quen xấu là chỉ chịu ăn khi có điện thoại, tivi.
Cho đùa nghịch ngay sau khi ăn: Khiến trẻ rất dễ bị nôn trớ hoặc hóc, sặc.
Một bữa ăn kéo dài quá 30 phút khiến thức ăn bị vữa, nguội lạnh và làm tăng sự mệt mỏi, ức chế cho cả trẻ lẫn người chăm sóc. Nguyên tắc đúng là đóng bữa ăn sau 30 phút ngay cả khi trẻ chưa ăn hết; nếu con ăn chưa đủ lượng, ba mẹ có thể tăng số bữa ăn trong ngày lên.
Gây no giả: Cho trẻ ăn bánh kẹo, bim bim, nước ngọt bất kỳ lúc nào trẻ đòi hoặc ngay trước bữa ăn sẽ làm đường huyết tăng cao, ức chế dịch vị khiến trẻ mất cảm giác đói, bỏ bữa chính.
Hại thận và thiếu canxi: Nước ngọt chứa nhiều phốt pho, bim bim chứa nhiều muối làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu, khiến trẻ bị thiếu hụt canxi. Đồng thời, chất béo chuyển hóa (transfat) trong bim bim làm tăng nguy cơ bệnh tật về sau.
Nêm mắm, muối, hạt nêm vào đồ ăn của trẻ dưới 1 tuổi là sai lầm nguy hại. Chức năng thận của trẻ dưới 1 tuổi rất non nớt, không thể tải quá 1g muối mỗi ngày (lượng muối tự nhiên trong thực phẩm đã đủ cho nhu cầu của trẻ). Ăn mặn quá sớm làm tăng gánh nặng cho thận, hình thành thói quen ăn mặn và tăng nguy cơ mắc bệnh huyết áp, tim mạch, suy thận khi lớn lên.
Xay nhuyễn thức ăn quá lâu: Kéo dài thời gian cho ăn thức ăn mịn, nhuyễn khiến trẻ bỏ lỡ giai đoạn vàng để học kỹ năng nhai trệu trạo và nhai xoay tròn. Hậu quả là trẻ hay ngậm thức ăn, sợ ăn thức ăn thô hoặc kén ăn khi lớn.
Bón hoàn toàn dù trẻ đã lớn: Bón cho trẻ đã trên 2 tuổi mà không tập cho trẻ tự xúc, tự bốc sẽ cản trở kỹ năng độc lập, giảm hứng thú khám phá thức ăn của con.
Việc ăn uống tùy tiện khiến hệ tiêu hóa của trẻ bị rối loạn, trẻ không hình thành được nhịp sinh học đói - no đúng giờ để tiết men tiêu hóa, dễ dẫn đến biếng ăn hoặc ăn uống vô tội vạ. Khoảng cách lý tưởng giữa các bữa ăn chính nên duy trì từ 3 đến 4 tiếng.
Nhanh chóng bỏ cuộc: Thấy trẻ nhè hoặc từ chối món ăn mới trong lần đầu, cha mẹ thường ngừng cho ăn món đó. Thực tế, trẻ cần được thử một món ăn mới từ 8 đến 15 lần một cách kiên nhẫn, nhẹ nhàng để làm quen và chấp nhận thực phẩm.
Phụ huynh không làm gương: Trẻ có xu hướng bắt chước hành vi của người lớn. Nếu cha mẹ kén ăn, bỏ bữa sáng hoặc thường xuyên ăn đồ ngọt, trẻ sẽ bắt chước theo thói quen không lành mạnh này.